دلايل كاهش نرخ دلار؛ افزايش ارز برگشتی صادرکنندگان و بازار متشكل / تامين 36 درصد ارز وارداتي توسط صادركنندگان

رییس کل بانک مرکزی گفت:از ابتدای سال ۹۸ تا به امروز، که عمده روزهای فروردین ماه تعطیل بود، ۸/۳ میلیارد دلار برای واردات کالاهای اساسی، دارو و تجهیزات پزشکی مواد اولیه و سایر کالاهای ضروری تامین شد .

دکتر عبدالناصر همتی در یادداشت اینستاگرامی خود آورده است : لازم دیدم، اخبارخوب میزان تأمین نیازهای وارداتی در ۷۰ روز اول امسال را ، که در راه پیمایی با شکوه روز قدس اعلام کردم ، به اطلاع برسانم.

 بر اساس آماری که امروز از همکاران تلاشگرم در حوزه ارزی دریافت نمودم ، از ابتدای سال ۹۸ تا به امروز ، که عمده روزهای فروردین ماه تعطیل بود، ۸/۳  میلیارد دلار برای واردات کالاهای اساسی ، دارو و تجهیزات پزشکی مواد اولیه و سایر کالاهای ضروری … تأمین شده است، و این درحالی است که آمریکایی‌ها فشار تحریم اقتصادی را به حداکثر خود رسانده اند.

از این مبلغ ، بیش از ۳ میلیارد دلار آن توسط صادر کنندگان تأمین شده است. جالب اینکه۸۰۰ میلیون دلار آن واردات در مقابل صادرات بوده است.

دراین زمینه، سیاست‌های جدید ارزی بانک مرکزی در مورد نحوه برگشت ارز ناشی از صادرات ، منطقی بودن نرخ نیما از نظر صادرکنندگان ، رواج تدریجی و پر شتاب واردات در مقابل صادرات و مهمتر از همه درک شرایط خطیر اقتصادی توسط صادرکنندگان عزیز، بسیار مؤثر بوده است.

 رئیس کل بانک مرکزی، دليل كاهش نرخ ارز و افزايش ارز برگشتی صادرکنندگان را نتیجه سیاست های ارزی جدید بانک مرکزی و منطقی قلمداد شدن نرخ ارز سامانه نیما از نظر صادرکنندگان ارزيابي كرد. 

 دکتر عبدالناصر همتی در جریان راهپیمایی روز قدس با اشاره به تأمین ارز 8.3 ميليارد دلاري برای واردات در ۷۰روز اول سال تاكيد كرد: از 8.3 میلیارد دلار ارز تأمین شده در حدود دوماه اول سال، بیش از  ۳ میلیارد دلار آن  يعني بيش از 36 درصد، توسط صادرکنندگان تأمین شده است و از این مبلغ ۸۰۰ میلیون دلار آن واردات در مقابل صادرات بوده است که در سیاست ارزی جدید بانک مرکزی مورد توجه قرارگرفته است.

به گزارش تعادل، رئیس کل بانک مرکزی با اشاره به اینکه این مبلغ تأمین ارز در اوج فشارهای تحریمی آمریکا و تعطیلی عمده روزهای فروردین ماه، بسیار معنادار است تأکید کرد: ارزهای تخصیصی برای واردات کالاهای اساسی، دارو و تجهیزات پزشکي، مواد اولیه کارخانجات و کالاهای ضروری دیگر بوده است.

همتی  با بیان اینکه تلاش‌های آمریکا و متحدانش برای به زانو درآوردن ایران بی‌نتیجه بوده است، گفت: آمریکا و متحدانش قرار بود سال گذشته ایران را به زانو درآورند که البته تمام تلاش‌هایشان بی‌نتیجه بود و امسال شرایط بهتری داریم و محکم در این مسیر ایستاده ایم و خوشبختانه در شرایط فعلی ثبات اقتصادی نیز برقرار شده است.

رئيس كل بانك مركزي با بیان اینکه رفتار فعلی آمریکا، نشانه شکست تلاش های این کشور برای افزایش فشار بر ایران است، تصریح کرد: در حال حاضر آمریکا اعلام کرده است که حداکثر فشار را بر ایران وارد کرده و تلاش کرده که فروش نفت ایران را کاهش دهد، ولی ما مسیرها و روندهایی را برای دریافت درآمدهایمان پیدا کردیم که هیچ یک از این کارها نمی‌تواند بر آن اثرگذار باشد. پیغام ها و رفتار فعلی آمریکا نشان از شکست تلاش هایش دارد و به امید خداوند به زودی شاهد پیروزی مردم ایران خواهیم بود.

به گزارش روابط عمومی بانک مرکزی، دکتر عبدالناصر همتی رییس کل بانک مرکزی با بیان اینکه تلاش های آمریکا و متحدانش برای به زانو درآوردن ایران بی نتیجه بوده است، گفت: آمریکا و متحدانش قرار بود سال گذشته ایران را به زانو درآورند که البته تمام تلاش هایشان بی نتیجه بود و امسال شرایط بهتری داریم و محکم در این مسیر ایستاده ایم و خوشبختانه در شرایط فعلی ثبات اقتصادی نیز برقرار شده است. 

وی افزود: مهم ترین نشانه بی اثر بودن تلاش های آمریکا و متحدانش نیز این است که در روزی که به نام روز فلسطین و قدس نام گذاری شده و همگان بر علیه اسرائیل شعار می دهند، متحدین امریکا واسرائیل همه را در مکه مکرمه به دور هم جمع کرده اند و علیه ایران شعار می دهند که همه این موارد نشان از قدرت و استحکام ایران دارد و به یاری خدا آزادی قدس نیز محقق خواهد شد.

نرخ هاي در بازار 

روز پنج شنبه 9 خرداد 98، نرخ  دلار در صرافي ملي و صرافي هاي مجاز بانكي براي خرید 13450  و فروش 13550 اعلام شد. همچنين  قيمت یورو براي خرید 15350 و فروش به 15450 تومان رسيد. در سامانه سنا نيز ميانگين قيمت ارزهاي معامله شده در روز پنج شنبه 9 خرداد 98 به ترتيب براي  دلار 13612، يورو 15605، درهم 3710، يوآن 2038، پوند 17083، لير تركيه  2370 تومان اعلام شد.  

در بازار ازاد و معاملات نقدي نيز  قيمت ارز كاهش قابل توجهي داشت و حداقل قيمت در روز پنج شنبه براي دلار 13540، يورو 15445، پوند انگلیس 17286، درهم امارات 3729، لیر ترکیه 2294،  یوان چین 1983 تومان اعلام شد. 

در بازار طلا نيز، به دنبال كاهش نرخ ارز در طول هفته گذشته و اعلام نرخ دلار به 13720 و درهم به 3780 تومان در روز پنج شنبه و همچنين با اعلام نرخ اونس جهاني به نرخ 1288 دلار، نرخ طلا و سكه نيز كاهشي بوده و  مظنه مثقال 17 عيار يا طلاي آبشده به 1 ميليون و 830 هزار تومان و هر گرم 18 عيار به 422 هزار تومان رسيد. همچنين قيمت سكه طرح جديد 4 ميليون و 653 هزار تومان، سكه طرح قديم يا بهار آزادي 4 ميليون و 500 هزار،  نيم سكه 2 ميليون و 630 هزار، ربع سكه 1 ميليون و 760 هزار تومان، داد و ستد شد. 

ابراهیم محمدولی، رئیس اتحادیه فربوشندگان طلا و جواهر تهران بزرگ، علت کاهش قیمت طلا در روزهای گذشته را به کاهش قیمت طلای جهانی و همچنین کاهش قیمت دلار مرتبط دانست.  هفته گذشته تنها بازار سهام و بورس با رشد مثبت شاخص ها مواجه شد و طلا و ارز هر دو سير نزولي داشتند به طوري كه بازدهی طلای ١٨ عيار منفی ٢.٩٣ درصد، سکه امامی منفی ١.٠٦ بود. همچنین دلار نیز با رشد منفی ٩.٩٦ و یورو نیز با  منفی ٣.١٣ درصدى رو به رو شد.

نحوه بازگشت ارز صادراتي و بازار متشكل دليل افت قيمت ارز 

همچنين  پورابراهیمی رئيس كميسيون اقتصادي مجلس، دلایل کاهش قیمت دلار را مرتبط با  شکل‌گیری بازار متشکل ارزی تا پایان خرداد ارزيابي كرد كه میزان تقاضا را کاهش و حجم عرضه ارز را افزایش می‌دهد.  همچنين صدور بخشنامه جدید بانک مرکزی در خصوص نحوه بازگشت ارز صادرکنندگان به کشور دليل ديگري است كه  این بخشنامه مقدمات ورود به بازار متشکل ارزی را فراهم كرده و این امر سبب شد نرخ ارز در بازار غیررسمی نيز تعدیل شود

دلایل ریزش نرخ ارز و بازگشت ارز صادراتي

 

سید ناصر موسوی لارگانی عضو کمیسیون اقتصادی مجلس نيز سه دلیل عمده ریزش نرخ ارز در بازار را در روزهای اخیر را اعلام کرد و  با اشاره به کاهش نرخ ارز در روزهای اخیر، گفت:  اگر تنها یک دلیل برای کاهش نرخ  ارز در بازار در نظر گرفته شود همانند ایجاد بازار متشکل ارزی تحلیل درستی نیست و اگر گفته شود که تشکیل بازار متشکل نیز در این روند کاهشی تاثیرگذار نبوده باز هم استدلال صحیحی نیست. 

نماینده فلاورجان ، با بیان اینکه بخشی از کاهش قیمت ارز در بازار به بخشنامه جدید بانک مرکزی درباره بازگشت ارز ناشی از صادرات باز می گردد، افزود: در این بخشنامه صادرکنندگان را ملزم کرده اند تا ارز حاصل از صادرات خود را به سامانه نیما ارائه یا به قیمت این سامانه به بانک مرکزی بازگردانند که تعداد قابل توجهی ارز را به کشور و چرخه اقتصادی بازگرداندند.

وی ادامه داد: بانک مرکزی همچنین اعلام کرد که اگر صادرکننده ای ارز را به سامانه نیما و چرخه اقتصادی کشور بازنگرداند حساب های بانکی این فرد مسدود می شود و در این راستا مجازات هایی برای متخلفان در نظر گرفته شد که این امر  در کاهش و تثبیت قیمت ارز در بازار تاثیر داشت و از سوی دیگر تشکیل بازار متشکل ارزی که از چند ماه قبل بحث ایجاد آن توسط بانک مرکزی مطرح و اکنون در مراحل نهایی است در کاهش نرخ ارز تاثیر داشته و با تشکیل آن دوباره شاهد کاهش قیمت ارز در بازار خواهیم بود.

همانگونه که رییس جمهور در یکی از نشست های خود با فعالان اقتصادی مطرح کرد ۱۴ هزار تومان و حتی ۱۰ یا ۸ هزار تومان نیست

موسوی لارگانی با بیان اینکه قیمت ارز همانگونه که رییس جمهور در یکی از نشست های خود با فعالان اقتصادی مطرح کرد ۱۴ هزار تومان و حتی ۱۰ یا ۸ هزار تومان نیست، تاکید کرد: نرخ دلار باید کاهش چشمگیرتر و بیشتری حتی تا زیر ۸ هزار تومان داشته باشد تا بتوان گفت قیمت آن به نرخ واقعی نزدیک شده است که این مهم با ادامه روند فعلی اتفاق می افتد.

وی  با اشاره به اینکه  حباب ها و نابسامان هایی در مقاطع مختلف سبب افزایش قیمت ارز در بازار شد، افزود: در این شرایط دلالان نبض بازار را در اختیار گرفتند و بر این نابسامانی‌ها و افزایش قیمت‌ها دامن زدند.

این روزها ترامپ از گفته‌های خود درباره ایران عقب نشینی کرده و عنوان کرده که هدف من براندازی نظام ایران نبوده و جنگی در کار نیست، بنابراین صحبت های جدید رییس جمهور آمریکا نیز سبب کاهش قیمت ارز و شکست دلالان شد

عضو کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی در گفت وگو با خانه ملت، با بیان اینکه عوامل خارجی در نوسانات نرخ ارز بی‌تاثیر نبوده است، گفت: این روزها ترامپ از گفته های خود درباره ایران عقب نشینی کرده و عنوان کرده که هدف من براندازی نظام ایران نبوده و جنگی در کار نیست، بنابراین صحبت های جدید رییس جمهور آمریکا نیز سبب کاهش قیمت ارز و شکست دلالان شد، چراکه عده ای از کاسبان از کلمه جنگ استفاده کرده و به دنبال نابسامانی در بازار ارز بودند.

توصیه به خریداران برای فرار از ارزهای تقلبی

 از سوي ديگر،  رئیس هیأت مؤسس کانون صرافان با توصیه به خریداران ارز، گفت: متقاضیان باید ارز مورد نیاز را از صرافی‌های دارای مجوز خریداری کنند تا مشکلی رخ ندهد.

اصغر سمیعی افزود: اگرچه دلارهای تقلبی که در بازار مورد معامله قرار می‌گیرد بسیار اندک است اما باید خریداران ارز به آن توجه کنند.

وی افزود: فروش ارزهای تقلبی، کف روی و سرقت پول مردم از جمله خطرات موجود در این بازار است.

سمیعی خاطر نشان کرد: اگرچه تشخیص دلار واقعی از تقلبی کار خیلی سختی نیست اما به هر حال یک کار تخصصی به شمار می‌رود که بهتر است توسط اهل خبره انجام شود.

وی با اشاره به محدودیت قانونی خرید ارز و وجود دلارهای تقلبی در بازار، گفت: متقاضیان باید ارز مورد نیاز را از صرافی‌های دارای مجوز خریداری کنند تا مشکلی رخ ندهد.

رئیس سابق کانون صرافان افزود: اما مشکلی که وجود دارد مربوط به محدودیت در میزان فروش و تعیین سقف سالانه فروش ارز به مشتریان حقیقی است.

وی اظهار داشت: در شرایطی که هر شخصی می‌تواند فقط یک بار در سال و حداکثر ۲۲۰۰ دلار ارز از منبع رسمی و قانونی تهیه کند، وقتی به هر دلیلی نیاز به ارز اضافه‌تر داشته باشد، باید به بازار غیر رسمی مراجعه کند که در آن بازار نیز انواع خطرات از جمله دلارهای تقلبی وجود دارد.

سمیعی با بیان اینکه مقررات مربوط به خرید ارز شفاف نیست، گفت: محدودیت‌های وضع شده برای خرید ارز باعث شده است که خریداران ارز به سوی بازار سیاه که در آن احتمال فروش دلار و سایر ارزهای تقلبی وجود دارد سوق پیدا کنند.

رئیس هیأت مؤسس کانون صرافان اظهار داشت: بر اساس مقررات، میزان خرید ارز توسط متقاضیان به میزان ۲۲۰۰ دلار برای یک بار در سال است، که این موضوع مشکلات زیادی را ایجاد می‌کند.

سمیعی اضافه کرد: مثلاً اگر فردی یکبار حدود ۳۰۰ دلار از یک صرافی مجاز، ارز خریداری کند برای بار دوم قادر به خرید نیست، زیرا وی یکبار (هر چند کمتر از سقف تعیین شده) اقدام به خرید کرده است.

وی در گفت وگو با ایرنا، ادامه داد: همچنین اگر فردی به خارج سفر کرد و سقف ۲۲۰۰ دلار تعیین شده را از صرافی‌های مجاز خریداری کند، در صورت نیاز به سفر دوباره به خارج از کشور، دیگر امکان خرید از صرافی‌های مجاز را نخواهد داشت، بنابراین ناخودآگاه به سوی بازار سیاه برای خرید ارز خواهد رفت.

رئیس هیأت مؤسس کانون صرافان تصریح کرد: سخت گیری ها و ایجاد محدودیت‌ها به جز اینکه فضا را امنیتی کرده و رانت و رشوه را بیشتر می‌کند، نتیجه جدی نخواهد داشت.

وی گفت: بهترین راهکار در زمان بحران‌های اقتصادی، ایجاد شفافیت و همراه کردن مردم است، باید قیمت‌ها واقعی و واحد باشد و دولت نیز وظیفه نظارتی خود را انجام دهد.

عمده فروشي در بازار متشكل ارزي

به دنبال ساماندهی خرید و فروش نقدی ارز به تصمیم شورای پول و اعتبار بازار متشکل ارزی تشکیل شد و حدود ۵ ماهی است که مسئولین و فعالان این حوزه هریک با اعلام خبر یا نظری از فرآیند تشکیل این بازار می‌گویند کارشناسان و فعالان  بازار ارز با اشاره به اين نكته كه بازار متشکل ارزی محلی امن برای معاملات عمده فروشی است معتقدند كه این بازار محلی برای خرده فروشی ارز نیست.

بازار متشکل ارزی که رییس کل بانک مرکزی تشکیل آن را یکی از اولویت‌های مهم این بانک در سال ۹۸ عنوان کرد و آغاز به کار این بازار را یکی از ۶ برنامه‌ بانک مرکزی برای مقابله و خنثی کردن فشارهای آمریکا و تلاشی در جهت حفظ و تقویت ثبات نسبی بازار ارز، از طریق عملیاتی کردن این بازار دانست.

مسئولان و تصمیم گیران این حوزه برای جمع‌آوری بازار ارز از خیابان و کوچه و پس کوچه ها و جمع‌آوری بازار غیر متشکل تمام تلاش خود را به کار گرفتند تا معاملات نقدی ارز را به صورتی متشکل و یکپارچه به بازار متشکل ارزی منتقل کنند.

به گفته رییس کانون بانک‌ها و موسسات اعتباری، تاسیس بازار متشکل ارزی گامی رو به جلو در جهت شفافیت است که امکان بیشتری برای خرید و فروش ارز توسط صرافی‌ها و عوامل موثر در بازار ایجاد خواهد کرد و خوشبختانه این شرکت مصوبه مجامع نظارتی عالی کشور و شورای پول و اعتبار را دارد.

وی همچنین آغاز به کار این بازار را عاملی برای شفافیت و افزایش دقت در خرید و فروش نقدی ارز نسبت به گذشته می‌داند و دراین باره گفت: در این بازار افرادی که نیاز به اسکناس ارز دارند راحت‌تر می‌توانند به بازار ورود کنند و با کارمزد پایینی برای رفع نیاز خود اقدام کنند.

همچنین رضا ترکاشوند، رییس سابق کانون صرافان ایرانیان نیز درباره تشکیل این بازار، اظهار داشت: برای از بین بردن مشکلات ارزی باید چنین بازار شفافی که در آن عرضه و تقاضا، خریدار و مشتری و محل تامین پول و محل انتقال آن مشخص باشد تشکیل شود، این اقدام آرزوی ٧٠ ساله سیستم ارزی کشور است.

ساز و کار معاملات در بازار متشکل ارزی

این بازار یک شرکت خصوصی و متشکل از کانون صرافان، کانون بانک‌های دولتی، کانون بانک‌های خصوصی و فرابورس و با نظارت بانک مرکزی است که این بانک با رصد فعالیت‌ها در صورت لزوم برای ایجاد تعادل در بازار دخالت می‌کند و نظارت بانک مرکزی بر این بازار به صورت سیستماتیک و غیر مستقیم خواهد بود.

مدل کلی بازار به نحوی طراحی شده است که در فاز اول، معاملات نقدی ارز (اسکناس) راه اندازی و سایر روش‌های معاملات ارزی در مراحل  بعد گسترش می‌یابد. بازار کارگزار محور بوده و عملیات مدیریت بازار توسط تشکیل خود انتظام انجام شده و بر اساس دستور العمل‌های مصوب بانک مرکزی فعالیت خواهد کرد.

ضمناً سیستم سفارشات و معاملات مبتنی بر سفارش خواهد بود و یکی از پیش نیازهای حضور در این بازار ارائه یک حساب ارزی و حساب ریالی به بانک مرکزی و اعطای مجوز برای برداشت از این حساب‌ها به منظور انجام معاملات ارزی است. این بازار یک بازیگر بزرگ یعنی بانک مرکزی دارد که بر حسب وظایف سیاست‌گذاری خود می‌تواند موقعیت خرید و فروش بگیرد.

نرخ‌گذاری در این بازار به این صورت انجام می‌شود که سیستم، پیشنهادهای عرضه از سوی فروشندگان را از پایین‌ترین قیمت به بالاترین و پیشنهادهای خرید را از بالاترین قیمت به پایین‌ترین می‌چیند سپس مظنه‌ها توسط سیستم به یکدیگر مرتبط و با اولین معامله، قیمت ابتدای روز کشف خواهد شد. این روند معاملاتی دقیقا مشابه سایر معاملات بورسی انجام خواهد شد.

نحوه فعالیت این بازار به گونه‌ای است که افراد حقیقی نمی‌توانند در بازار متشکل ارزی خرید و فروش کنند، این افراد برای تامین نیاز ارزی خود باید مانند گذشته به صرافی‌ها مراجعه کنند. تنها بانک‌ها و صرافی‌های مجاز قادر به اخذ کد و خرید و فروش در این بازار هستند و قرار است در بازار متشکل ارزی برای معاملات اسکناس و نقد انجام شود بر این اساس صادرکنندگان و دارندگان ارز می‌توانند از طریق صرافی‌ها برای فروش، نرخ مورد نظر خود را در سامانه بازار متشکل به ثبت برسانند.

نرخ‌ها در بازار متشکل ارزی بر اساس عرضه و تقاضا تعیین خواهند شد و دستوری نخواهد بود. خریداران و فروشندگان با سازوکاری مانند بورس، پیش از آغاز معاملات، تقاضاهای خود را ثبت کرده و در نهایت بر اساس نزدیک ترین قیمت، معاملات انجام خواهد شد.

از بازار نقدی تا بازار آتی ارز

اخیرا نیز رئیس سازمان بورس و اوراق بهادار درباره تشکیل این بازار و توافق با بانک مرکزی، گفت: با بانک مرکزی توافق داریم که بازار نقد که همان بازار متشکل ارزی است در بازار پول باشد و بازار آتی ارز در بازار سرمایه باشد.

شاپور محمدی با بیان اینکه بازار متشکل ارزی با همت بانک مرکزی و کمک بورس و فرابورس راه اندازی شد، افزود: بورس نرم افزار و دستورالعمل معاملات را در اختیار بانک مرکزی قرار داد و این بازار درحال جان گرفتن است و این بازار، بازار نقد خواهد بود. بازار متشکل ارزی بازار نقد است و بازاری که در بازار سرمایه راه اندازی می شود بازار آتی ارز خواهد بود.

نقش بازارگردانی 

همچنين علي صالح آبادي كارشناس بانكي با تاکید بر اینکه متاسفانه در حال حاضر در بازار ارزی سامانه منسجمی برای کشف قیمت نداریم، توضیح داد: مردم عادی برای تامین ارز مورد نیاز خود به صرافی ها مراجعه می‌کنند و ارز را (تا سقف ۲۰۰۰ دلار) با نرخی که در سامانه سنا هست تهیه می‌کنند؛ حتی با راه اندازی بازار متشکل، مردم در همان چارچوب کار خواهند کرد؛ در واقع بازار متشکل برای معاملات صرافی‌ها با یکدیگر، بانک ها با هم و یا صرافی ها با بانک‌ها و شرکت های عرضه کننده عمده ارز راه اندازی شده است.

وي افزود: در واقع این بازار یک بازار عمده فروشی ارز است و نه خُرده فروشی. در این میان بانک مرکزی به عنوان بازار گردان در این بازار حضور دارد. مهم‌ترین دستاورد راه‌اندازی بازار متشکل، تعریف نقش بازارگردانی برای بانک مرکزی است. بازارگردانی بانک مرکزی مهم ترین نقشی است که بازار متشکل ارزی دارد و این ویژگی می‌تواند تاثیر مهمی در بازار ارز داشته باشد.

در هفته گذشته نیز کانون صرافان ایرانیان طی نامه‌ای لیست مدارک درخواستی از صرافی‌های عضو برای پیش‌ثبت‌نام بازار متشکل ارزی را ارسال کرد که براین اساس مهلت دارند تا ۱۱ خرداد برای پیش ثبت‌نام و ارائه مدارک اقدام کنند.

پایان خرداد، آغاز فعالیت بازار متشکل ارزی

به گفته دست اندرکاران این بازار متشکل ارزی در حال حاضر فعالیت‌های این بازار در مرحله پایلوت قرار دارد که پس از اتمام این مرحله و تا پایان خردادماه فعالیت رسمی این بازار آغاز خواهد شد.

ادامه مطلب

icon برچسب ها:


ارسال نظر

نام:

ایمیل:

وب سایت:

متن و پیام شما: